FAQ: για Οικονομοτεχνικές Μελέτες

Όταν λέμε "οικονομοτεχνική μελέτη" τι ακριβώς εννοούμε;

Τα βασικά είδη οικονομοτεχνικών μελετών είναι τα εξής:

  1. Business Plan ή/και Εταιρική Παρουσίαση (Company Profile).

Γίνεται τόσο για υπάρχουσες επιχειρήσεις, όσο και για start up’s, με σκοπό:

  • Την προσέλκυση επενδυτών / χρηματοδοτών

  • Τον σχεδιασμό της περαιτέρω πορείας / ανάπτυξης της επιχείρησης

  1. Μελέτη βιωσιμότητας

Με βάση την παρούσα κατάσταση της επιχείρησης γίνεται προέκταση των δεδομένων για τα επόμενα λίγα χρόνια, με σκοπό την πρόβλεψη (ή την τεκμηρίωση) της κερδοφορίας και κυρίως της ταμειακής της επάρκειας στο άμεσο μέλλον. Απευθύνεται:

  • Στους μετόχους και τη διοίκηση της ίδιας της επιχείρησης, που θέλουν να γνωρίζουν αν έτσι όπως πηγαίνει η εταιρεία, δηλ. χωρίς σημαντικές αλλαγές θα μπορεί να αντεπεξέλθει ταμειακά τα επόμενα χρόνια.

  • Στους βασικούς πιστωτές και συνεργάτες της (τράπεζες, προμηθευτές, συνεργαζόμενους οίκους) με σκοπό να τους καταδείξει τη βιωσιμότητά της. Εννοείται, ότι αν από τη μελέτη δεν προκύπτει βιωσιμότητα, ή αυτή είναι εξαιρετικά αμφίβολη, τότε χρειαζόμαστε κάτι άλλο, κι αυτό είναι το επόμενο είδος μελέτης.

  1. Μελέτη εξυγίανσης

Στην ουσία πρόκειται για μελέτη βιωσιμότητας, με τη διαφορά ότι περιλαμβάνει πρόβλεψη για σημαντικές αλλαγές λειτουργίας, αλλά ενδεχομένως και ρυθμίσεις χρεών προς πιστωτές (τράπεζες, δημόσιο, προμηθευτές, εργαζομένους). Οι προβλεπόμενες αλλαγές μπορεί να αφορούν την γκάμα των προϊόντων, το δίκτυο διανομής, την τιμολογιακή πολιτική, την εσωτερική δομή και οργάνωση, τον παραγωγικό εξοπλισμό, την ανάπτυξη σε νέες αγορές, την συνεργασία με στρατηγικό συνεργάτη, κλπ. Επίσης, μπορεί να αφορούν την εισροή νέου μετοχικού κεφαλαίου, τη χρήση εργαλείων όπως το sale & lease back, κλπ. Η μελέτη εξυγίανσης μπορεί να απευθύνεται:

  • Στους μετόχους και τη διοίκηση της ίδιας της επιχείρησης, η οποία εξετάζει διάφορα σενάρια αναδόμησης και διάσωσης της εταιρείας
  • Στους πιστωτές για να αποτελέσει τη βάση των διαπραγματεύσεων για ρυθμίσεις ή και "κουρέματα"
  • Σε επενδυτές που θα ενδιαφερόταν να συμμετάσχουν στην επιχείρηση
  • Στις αρμόδιες αρχές, προκειμένου να πάρει η εταιρεία προσωρινή προστασία από τους πιστωτές (στο πλαίσιο του πτωχευτικού δικαίου) μέχρι να υλοποιήσει το προτεινόμενο πλάνο εξυγίανσης

Τι ισχύει για τα "κόκκινα" επιχειρηματικά δάνεια;

Από τέλος 2014 ισχύει ο Ν. 4307/15-11-14, με βάση τον οποίον οι επιχειρήσεις μπορούν να προχωρήσουν σε ρυθμίσεις (ή και κούρεμα) των υποχρεώσεών τους, προς τράπεζες και όχι μόνο. Το σημαντικό είναι ότι για πρώτη φορά ουσιαστικά ανατίθεται  στις τράπεζες η αξιολόγηση της βιωσιμότητας της επιχείρησης, προκειμένου να γίνει αποδεκτό κάποιο πλάνο ρυθμίσεων και κινήσεων εξυγίανσής της. Αυτό έγινε γιατί θεωρήθηκε (σωστά) ότι οι τράπεζες, όχι μόνο είναι συνήθως οι μεγαλύτεροι πιστωτές, αλλά και είναι οι πιο "τεχνοκράτες" μεταξύ αυτών, και είναι σε θέση να κάνουν πιο σωστά μια τέτοια αξιολόγηση.

Οι τράπεζες, που έχουν συγκεντρώσει έναν τεράστιο αριθμό από κόκκινα δάνεια, έχουν κάθε συμφέρον, αλλά και την πρόθεση να προχωρήσουν σε γενναίες ρυθμίσεις, αρκεί να πειστούν ότι η επιχείρηση είναι βιώσιμη κάτω από κάποιες προϋποθέσεις. Κατά συνέπεια, όποια επιχείρηση ενδιαφέρεται, θα πρέπει, πριν από κάθε κίνηση, να έχει συντάξει μια μελέτη βιωσιμότητας ή μελέτη εξυγίανσης. Χωρίς αυτήν είναι απίθανο να προχωρήσει κάποια συμφωνία.

Η νέα κυβέρνηση έχει εξαγγείλει ότι θα κάνει κάποιες μικρές διαφοροποιήσεις στον υπάρχοντα νόμο. Όμως θεωρείται βέβαιο, ότι η απόδοση πρωταγωνιστικού ρόλου στις τράπεζες για την αξιολόγηση της βιωσιμότητας των επιχειρήσεων, θα συνεχιστεί κανονικά. Αν, λοιπόν, ενδιαφέρεστε για ρύθμιση κόκκινων δανείων και λοιπών υποχρεώσεων, καταρτίστε άμεσα μια μελέτη βιωσιμότητας για να στηρίξετε το αίτημά σας.

Ποια είναι τα συνήθη λάθη αντίληψης για τα Business Plans;

Υπάρχουν αρκετά λάθη αντίληψης εκ μέρους των επιχειρηματιών, υφιστάμενων ή επίδοξων. Για παράδειγμα:

  1. Το πιο συνηθισμένο είναι ότι κάνουν Β.Ρ. μόνο όταν χρειαστεί να το υποβάλλουν σε μια τράπεζα, σε επενδυτή, κλπ. Μέχρι τότε βαδίζουν θεωρώντας ότι «τα έχουν όλα στο μυαλό τους». Αυτό, όχι μόνο συχνά αποδεικνύεται ότι δεν ισχύει, αλλά ακόμη κι αν είναι έτσι, περιορίζει τον έλεγχο της υλοποίησής του μόνο στον ίδιο τον επιχειρηματία, μια που κανείς άλλος δεν έχει βάση σύγκρισης για να το κάνει.
  1. Άλλο συνηθισμένο λάθος, που κάνει κάποιος, είναι να θεωρεί ότι το Β.Ρ. είναι απλώς μια ελκυστική περιγραφή της ιδέας του, ειδικά όταν στόχος είναι η προσέλκυση χρηματοδότησης. Γι' αυτό το γεμίζει με διαγράμματα, φωτογραφίες και το κάνει να μοιάζει περισσότερο με διαφημιστική μπροσούρα, παρά με πρόγραμμα. Παράλληλα, υποεκτιμά το μέρος με τα οικονομικά στοιχεία. Συχνά αναζητά τυποποιημένα templates από το internet, και προσπαθεί (μόνος ή με τη βοήθεια του λογιστή του) να τα γεμίσει. Δυστυχώς, όμως:
  • Το μέρος με τα οικονομικά είναι αυτό που τελικά θα πείσει την τράπεζα ή τον επενδυτή. Η ακρίβεια των προβλέψεων και υπολογισμών είναι σημαντική.
  • Κανένα template δεν είναι σε θέση να καλύψει τις ιδιαιτερότητες που έχει κάθε μία επιχείρηση.
  • Ο έλληνας λογιστής είναι κατά 95% φοροτεχνικός, κι όχι οικονομικός. Έτσι, καταλήγει να αυτοσχεδιάζει.
  • Συνήθως το Β.Ρ. πρέπει να περιλάβει κινήσεις ευρείας αναδιοργάνωσης της εταιρείας, κάτι που είναι αρκετά πολύπλοκο.

Οι τράπεζες ζητούν οικονομοτεχνική μελέτη για να δώσουν δάνεια;

Είναι αλήθεια ότι παραδοσιακά οι τράπεζες δεν αναλάμβαναν ρίσκο, και γι’ αυτό κατά κανόνα ζητούσαν εμπράγματες εξασφαλίσεις (υποθήκες, προσημειώσεις, δεσμεύσεις λογαριασμών, κλπ) και εγγυήσεις των επιχειρηματιών με την προσωπική τους περιουσία. Έτσι, μέχρι τώρα το business plan που μπορούσε να παρουσιάσει μια εταιρεία είχε μειωμένη αξία γι’ αυτές. Λειτουργούσαν, δηλαδή, με την ακριβώς αντίθετη λογική από τα venture capitals.

Τα πράγματα, όμως, αλλάζουν γρήγορα και ριζικά. Αυτό οφείλεται στο ότι η πιο πάνω τακτική οδήγησε τις τράπεζες σε δυσβάστακτο ύψος κόκκινων δανείων (NPL – Non Performing Loans) και τις άφησε με τεράστια κατασχεμένη ή υπό κατάσχεση ακίνητη περιουσία, την οποία δεν μπορούν πια να εκμεταλλευτούν λόγω της κατάρρευσης της αγοράς ακινήτων. Έτσι, αναπτύσσεται έντονη τάση, όχι μόνο για αξιολόγηση επιχειρηματικών σχεδίων, αλλά και για πολύ αυστηρότερη παρακολούθηση της εκτέλεσής τους. Ειδικά για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, όπου πλέον η δυνατότητα των επιχειρήσεων για παροχή επί πλέον εμπράγματων εξασφαλίσεων είναι μηδενική, η οποιαδήποτε ρύθμιση εξετάζεται πια μέσα από την οικονομοτεχνική μελέτη (μελέτη βιωσιμότητας και αναδιάρθρωσης), που τους παρουσιάζεται, όπως αναφέραμε και σε προηγούμενη ερώτηση.

Η απάντηση, λοιπόν, είναι ότι πράγματι οι τράπεζες όλο και πιο έντονα ζητούν business plans και παρόμοιες μελέτες προκειμένου να δώσουν νέα δάνεια ή να προχωρήσουν σε ρυθμίσεις παλιών, στο πλαίσιο των οποίων είναι δυνατόν να χορηγηθούν και επί πλέον δάνεια για κεφάλαια κίνησης που θα βοηθήσουν την επανεκκίνηση των εταιρειών. Στο εξής, δε, η παρακολούθηση της εκτέλεσης αυτών των πλάνων θα είναι όλο και πιο στενή, κάτι που τελικά θα βοηθήσει και την γενικότερη εξυγίανση της οικονομίας μας.

Πού διαφέρουν τα Start Ups από τις ΜΜΕ;

  1. Το αρχικό business plan είναι πιο δύσκολο, λόγω έλλειψης ιστορικών δεδομένων
  2. Η χρηματοδότηση επίσης είναι πιο δύσκολη, λόγω:
  • Νέου επιχειρηματία και αδιαμόρφωτης διοικητικής ομάδας
  • Business plan μικρότερης αξιοπιστίας και αυθαίρετης αποτίμησης
  • Σχέση με εφαρμογές νέας τεχνολογίας (συνήθως), άρα μεγαλύτερη αβεβαιότητα
  1. Αντίθετα, μπορεί να είναι πιο εύκολη, γιατί:
  • Υπάρχουν αρκετά funds για στήριξη νέων επιχειρήσεων
  • Τα ποσά είναι συνήθως μικρά στην αρχή και η περαιτέρω χρηματοδότηση ακολουθεί την ανάπτυξη
  1. Η οργάνωση είναι πιο εύκολη γιατί ξεκινάει από απλές δομές και ελάχιστη γραφειοκρατία
  2. Η ανάπτυξη εργασιών είναι δυσκολότερη, λόγω απειρίας του management και έλλειψης δικτύου
  3. Είναι καθαρά από επισφάλειες, κόκκινα δάνεια, νομικές ή φορολογικές εμπλοκές

Γιατί είναι σημαντικά τα KPI’s και το Benchmarking;

Κατ’ αρχήν τα διευκρινίσουμε ότι τα KPI’s, δηλ. οι αριθμοδείκτες απόδοσης, είναι δύο ειδών:

  • Κοινοί για όλες τις επιχειρήσεις
  • Ειδικοί για κάθε συγκεκριμένη επιχείρηση

Και οι δύο κατηγορίες, πάντως, έχουν σκοπό το να μετρήσουν και να παρακολουθήσουν σε μια επιχείρηση την εξέλιξη καταστάσεων, όπως είναι η ρευστότητα, η αποδοτικότητα κεφαλαίων, η παραγωγικότητα πόρων, η κεφαλαιακή διάρθρωση, και άλλα παρόμοια.

Οι δείκτες αυτοί μπορούν να συγκριθούν:

  • Με τους αντίστοιχους των περασμένων ετών
  • Με εκείνους που είχαν προβλεφθεί στο budget της εταιρείας
  • Με τους αντίστοιχους δείκτες παρόμοιων εταιρειών του ίδιου κλάδου (αυτό είναι το benchmarking και ισχύει μόνο για τους κοινούς δείκτες).

Είναι προφανής η αξία τέτοιων μετρήσεων και της διαχρονικής εξέλιξής τους, στον εντοπισμό αδύνατων σημείων. Βέβαια, οι δείκτες εντοπίζουν με ακρίβεια το σύμπτωμα, όχι όμως και τις αιτίες των αδυναμιών. Αυτό θα το κάνει ένα business check up (δηλ. διαγνωστικός έλεγχος λειτουργιών, για τον οποίο αναφερόμαστε αλλού και ο οποίος επεκτείνεται και σε πολλά άλλα, μη μετρήσιμα πράγματα).

Είδα να μιλάτε για αναμορφωμένους ισολογισμούς. Τι εννοείτε; Πού χρησιμοποιούνται;

Υπάρχουν περιπτώσεις, όπου ο επίσημος ισολογισμός δεν απεικονίζει σωστά την οικονομική θέση της εταιρείας. Μιλάμε π.χ. για λανθασμένη απεικόνιση επισφαλειών, άχρηστων αποθεμάτων, για αμοιβές ιδιοκτητών που φαίνονται σαν προκαταβολές, μη καταλογισμένες αποσβέσεις, για δεδουλευμένες δαπάνες που δεν έχουν προβλεφθεί, και πολλά άλλα. Και υπάρχουν και περιπτώσεις που σχετίζονται με λανθασμένη εφαρμογή των λογιστικών προτύπων, π.χ. στην εμφάνιση του leasing, στην αποτίμηση των παγίων ή των αποθεμάτων, την αναγνώριση εσόδων, κλπ. Σε τέτοια περίπτωση το γραφείο μας μπορεί να συντάξει αναμορφωμένο ισολογισμό, ώστε να έχουμε πιο πραγματική εικόνα. Αυτός θα είναι ανεπίσημος και μπορεί να απευθύνεται στη διοίκηση της επιχείρησης, στους μετόχους, στους υποψήφιους επενδυτές, ή ακόμη και στις τράπεζες. Επίσης, σε κάθε business plan ή μελέτη βιωσιμότητας, το σημείο εκκίνησης δεν μπορεί παρά να είναι ένας αναμορφωμένος ισολογισμός, αλλιώς θα οδηγηθούμε σε λάθος προβλέψεις.

 

Θεματολογία: